1. Liệu pháp oxy cao áp (HBOT) là gì?
HBOT liên quan đến việc hít thở oxy nguyên chất trong buồng điều áp. Có hai loại chính:
· HBOT-áp suất cao: Sử dụng áp suất tuyệt đối lớn hơn 1,5 atm (ATA). Đây là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đã được FDA-chấp thuận cho các tình trạng cụ thể như bệnh suy giảm áp lực, nhiễm trùng nghiêm trọng và các vết thương-không lành.
· HBOT-áp suất thấp: Sử dụng áp suất thấp hơn (thường là 1,3 đến 1,5 ATA). Đây là loại thường được sử dụng nhất cho bệnh tự kỷ và các tình trạng-không chính thức khác.
Cơ chế được đề xuất: Nó có thể giúp ích cho bệnh tự kỷ như thế nào?
Các nghiên cứu hình ảnh não (như quét SPECT) trên một số trẻ tự kỷ đã cho thấy lưu lượng máu đến một số khu vực nhất định của não bị giảm, đặc biệt là ở thùy thái dương và các khu vực chịu trách nhiệm xử lý ngôn ngữ và xã hội. Tình trạng "giảm tưới máu não" này có thể khiến tế bào não thiếu oxy và nhiên liệu, góp phần gây ra các triệu chứng.
Tác dụng của liệu pháp oxy cao áp đối với bệnh tự kỷ còn bao gồm:
· Cải thiện quá trình oxy hóa não: Lý thuyết cho rằng áp suất oxy tăng có thể đẩy nhiều oxy hơn vào các mạch máu trong não, cải thiện chức năng ở những vùng "không hoạt động" hoặc-được tưới máu kém. Một số nghiên cứu hình ảnh não đã cho thấy những vùng lưu lượng máu giảm ở người tự kỷ.
· Giảm viêm thần kinh: Một số nghiên cứu cho thấy não của người mắc chứng tự kỷ có thể bị viêm mãn tính. HBOT được đề xuất để giảm tình trạng viêm này.
· Tăng cường khả năng phòng vệ chống oxy hóa: HBOT có thể kích thích cơ thể sản xuất chất chống oxy hóa của chính nó, có thể chống lại stress oxy hóa-một yếu tố khác mà một số nhà khoa học cho rằng có liên quan đến bệnh tự kỷ.
·HBOT cung cấp nhiều oxy hơn vào máu và huyết tương, điều này có thể làm tăng đáng kể lượng oxy cung cấp cho các mô-bị thiếu oxy. Điều này được cho là có thể "đánh thức" các tế bào thần kinh không hoạt động ở những khu vực-có dòng chảy thấp này, có khả năng cải thiện chức năng của chúng. Lượng oxy tăng lên cũng có thể kích thích sự phát triển của các mạch máu mới (tạo mạch), tạo ra giải pháp-lâu dài để cải thiện lưu lượng máu.
3. Bằng chứng khoa học nói lên điều gì?
Đây là phần quan trọng nhất. Bằng chứng còn lẫn lộn nhưng chủ yếu dựa vào HBOT như một phương pháp điều trị hiệu quả.
· Các nghiên cứu sớm, tích cực: Một số nghiên cứu nhỏ, ban đầu và khảo sát phụ huynh đã báo cáo những cải thiện về các triệu chứng cốt lõi của bệnh tự kỷ, bao gồm:
· Cải thiện tương tác xã hội
· Kỹ năng ngôn ngữ tốt hơn
· Giảm hành vi lặp đi lặp lại
· Phương pháp: Trẻ tự kỷ được chỉ định dùng HBOT áp suất thấp (1,3 ATA).
· Phát hiện: Nghiên cứu cho thấy sự cải thiện đáng kể sau khi dùng oxy cao áp trên một loạt các biện pháp tiêu chuẩn hóa về các triệu chứng, hành vi hoặc chức năng nhận thức của bệnh tự kỷ.
4. Rủi ro lớn
Rủi ro vật chất: Mặc dù nhìn chung là an toàn khi được sử dụng đúng cách nhưng HBOT tiềm ẩn những rủi ro, bao gồm:
· Chấn thương khí áp ở tai và xoang (tổn thương liên quan đến áp lực{0}}).
· Nhiễm trùng tai giữa.
· Thay đổi thị lực tạm thời (cận thị).
· Trong một số ít trường hợp nhiễm độc oxy, có thể gây co giật.
Phần kết luận
Các cơ chế được đề xuất về cách HBOT có thể giúp bệnh tự kỷ (giảm viêm, cải thiện lưu lượng máu) là hợp lý về mặt sinh học.